Wojskowe Centrum Kształcenia Medycznego


czcionka mniejsza czcionka normalna czcionka większa
Szczepienia przeciwko koronawirusowi - pytania i odpowiedzi

Dane na dzień 08 kwietnia 2021 r.

Jaka szczepionka jest dostępna w Polsce?

- Polski rząd podpisał umowy na zakup szczepionek przeciwko COVID-19 z pięcioma dostawcami (AstraZeneca, Janssen Pharmaceutica NV, Pfizer/BioNTech, CureVac i Moderna).

Na chwilę obecną szczepionkami, które uzyskały pozytywną  opinię Europejskiej Agencji Leków i zostały dopuszczone do obrotu są:

  1. Szczepionka firmy Pfizer/BioNTech (nazwa handlowa Comirnaty)- dopuszczona 21 grudnia 2020 r.
  2. Szczepionka firmy Moderna (nazwa handlowa COVID-19 Vaccine Moder)- dopuszczona 06 stycznia 2021 r.
  3. Szczepionka firmy AstraZeneca ( nazwa handlowa COVID-19 Vaccine AstraZeneca- dopuszczona 29.02.2021 r.
  4. Szczepionka firmy Janssen Pharmaceutica NV (nazwa handlowa COVID-19 Vaccine Janssen) dopuszczona 11.03.2021 r.- szczepionka wg prognoz trafi do Polski w połowie kwietnia 2021 r.

 Czym charakteryzują się szczepionki firmy Pfizer/BioNTech oraz Moderna?

 - Obie są szczepionkami mRNA. Zawierają mRNA (informacyjny kwas rybonukleinowy) zamknięty w kapsułce z nanocząsteczek lipidowych, która umożliwia przetransportowanie mRNA do wnętrza komórki.  mRNA koduje białko „S”  kolca wirusa SARS-CoV-2. Po wniknięciu mRNA do komórki odczytuje ona informacje zawartą w mRNA i jest w stanie sama produkować białko „S” kolca. Wtedy układ odpornościowy rozpoznaje wyprodukowane białko jako obce i wytwarza przeciwciała oraz aktywuje limfocyty T. Dzięki temu, gdy zetkniemy się z wirusem, nasz układ odpornościowy rozpozna go i będzie umiał się bronić.

 

 Czym charakteryzują się szczepionki firmy AstraZeneca oraz Janssen Pharmaceutica NV?

 - Obie są szczepionkami wektorowymi. Wektorem czyli nośnikiem informacji do wytworzenia przez organizm białka „kolca” jest adenowirus. Wektor czyli adenowirus został tak zaprojektowany, że nie jest w stanie się namnażać- nie może wywołać choroby u człowieka. Służy on tylko do transportu genu kodującego antygen- czyli białka „S” kolca wirusa SARS-CoV-2 do komórki. Następnie taka komórka sama produkuje białko „S” kolca, które rozpoznawane jest przez nasz układ odpornościowy i prowadzi do  wytwarzania przeciwciał neutralizujących i stymulacji komórkowej odpowiedzi immunologicznej. Jest to sytuacja analogiczna jak w przypadku szczepionek mRNA.

 

Czy jest możliwość wyboru preparatu jakim będzie się zaszczepiony?

 - Na tę chwilę nie ma takiej możliwości.

 

Czy przyjęcie szczepionki może wywołać COVID-19?

- Nie. Szczepionka nie zawiera wirusa zdolnego do replikacji i nie może wywołać objawów COVID-19.

 

Czy szczepionka wykorzystująca mRNA albo wektorowa może wpłynąć na materiał genetyczny człowieka?

- Nie. mRNA nie dostaje się do jądra komórkowego i nie łączy się z zawartym w nim DNA (materiałem genetycznym). Cząsteczka mRNA jest bardzo nietrwała, po wytworzeniu kodowanego przez nią białka ulega szybkiej degradacji.

Tak samo szczepionki wektorowe , zawierające DNA  jako nośnik informacji o białku „S” kolca, nie mają możliwości wbudowania się w genom człowieka. Gdyby tak było, każda infekcja wirusowa zmieniałaby materiał genetyczny człowieka, gdyż wtedy też wirus wnika do komórek (np. rynowirus- wnika do komórek nabłonka dróg oddechowych powodując chorobę przeziębieniową). Wiadomym jest natomiast, że tak się nie dzieje.

 

Czy to po zaszczepieniu szczepionką firmy AstraZeneca mogą wystąpić powikłania zakrzepowo-zatorowe?

Na tę chwile nie udowodniono, aby szczepionka AstraZeneca zwiększała ryzyko choroby zakrzepowo-zatorowej. Ogólna liczba zdarzeń zakrzepowo-zatorowych zgłoszonych po szczepieniu, zarówno w badaniach przed wydaniem pozwolenia, jak też w raportach po rozpoczęciu kampanii szczepień, była niższa niż oczekiwana w populacji ogólnej.

 

Czy szczepionki przeszły wszystkie fazy badań klinicznych?

- Szczepionki przeciwko COVID-19 zostały opracowana zgodnie z tymi samymi wymogami dotyczącymi jakości, bezpieczeństwa i skuteczności jak w przypadku innych produktów leczniczych. Skrócone zostały procedury rejestracyjne natomiast przed dopuszczeniem do obrotu szczepionka przeszła: badania przedkliniczne, badania I, II oraz III fazy.

 

Jak duża była grupa ochotników w badaniach klinicznych?

 W badaniu nad szczepionką firmy:

- Pfizer/BioNTech uczestniczyło około 44 000 osób

- Moderna około 28 000 osób.

- AstraZeneca około 32 000 osób.

- Janssen około 44 000 osób.

Połowa z uczestników otrzymała szczepionkę, a druga połowa zastrzyk niezawierający szczepionki (placebo).

 

Kto wg zaleceń producenta może być zaszczepiony?

- W przypadku szczepionki firmy Pfizer/BioNTech: osoby, które ukończyły 16 rok życia i starsze, natomiast jeżeli chodzi o szczepionkę firmy Moderna, AstraZeneca oraz Jenssen osoby w wieku 18 lat i starsze.

 

Czy kobiety w ciąży mogą być zaszczepione?

- Na tę chwilę jest za mało danych dotyczących stosowania szczepionki u kobiet w ciąży. Przeprowadzone badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu na ciężę, rozwój zarodka  i płodu lub rozwój pourodzeniowy.  

Z powodu braku badań klinicznych w tej grupie pacjentek nie zaleca się szczepienia w okresie ciąży. Podanie szczepionki można rozważyć jeśli korzyści przewyższają potencjalne ryzyko dla matki i płodu.

 

Czy podczas karmienia można przyjąć szczepionkę?

- Nie ma badań dotyczących przechodzenia szczepionki do mleka matki. Z tego powodu nie zaleca się szczepienia w okresie karmienia piersią.

 

Jak wygląda cykl szczepień?

- Składa się z dwóch dawek- podanych odstępie:

Pfizer/BioNTech: minimum 21 dni (maksymalnie 42 dni)

Moderna: 28 dni (maksymalnie 42 dni)

AstraZeneca: minimum 28 dni, maksymalnie 84 dni

- Składa się z jednej dawki w przypadku szczepionki firmy Janssen

 

Czy zachodzi potrzeba modyfikacji dawki/ odstępu między dawkami u osób starszych > 65 roku życia.

- Nie

 

Jak podaje się szczepionkę?

- Domięśniowo- w mięsień naramienny.

 

Jak należy zachować się po szczepieniu?

- Po podaniu szczepionki należy pozostać pod obserwacją przez 15 minut.

 

Czy przeziębienie jest przeciwwskazaniem do szczepienia?

- Wg zaleceń producentów łagodna infekcja i/lub niewielki wzrost temperatury ciała nie jest wskazaniem do przesunięcia szczepienia. Natomiast szczepienie należy odroczyć gdy występuje ciężka choroba przebiegająca z gorączką bądź występuje ostra infekcja.

 

Jakie są przeciwwskazania do szczepienia?

- Nadwrażliwość na substancję czynną bądź substancje pomocnicze użyte w szczepionce.

Osoby, u których wystąpił wstrząs anafilaktyczny po 1 dawce szczepionki nie powinny otrzymać drugiej dawki.

 

Czy przechorowanie COVID-19 chroni mnie przed powtórnych zachorowaniem?

Wg aktualnych badań po naturalnym zakażeniu rzadko dochodzi do reinfekcji w krótkim odstępie czasu po przechorowaniu (3-6 miesięcy). Jest to związane z występowaniem przeciwciał. Natomiast poziom ich spada w ciągu 6-12 miesięcy. Istnieje również grupa pacjentów, która po przebyciu COVID-19 nie wytworzy przeciwciał bądź ich miano będzie bardzo niskie. Podsumowując- przebycie COVID-19 nie chroni przed ponownym zachorowaniem.

 

Czy osoby, które przebyły COVID-19 powinny też się szczepić?

- Tak. Przebycie COVID-19 nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia

Wg Rekomendacji Zespołu ds. Szczepień

Szczepienia osób, z potwierdzoną wcześniejszą  infekcjąSARS-CoV-2, niezależnie od intensywności objawów, zaleca się przeprowadzać zachowując odstęp ok. 6 miesięcy od zachorowania (nie wcześniej niż 3 miesiące od daty uzyskanego pozytywnego wyniku oraz nie dłużej niż 180 dni). Wskazanie to dotyczy również pacjentów, którzy po otrzymaniu pierwszej dawki zachorowali na COVID-19.

 

Czy należy oznaczyć poziom przeciwciał przeciw SARS-CoV-2 przed szczepieniem?

- Kwalifikacja do szczepień nie wymaga oznaczenia poziomu przeciwciał. Dodatni wynik poziomu przeciwciał nie jest również przeciwwskazaniem do szczepienia.

 

W jakich grupach pacjentów należy zachować specjalne środki ostrożności?

- Z uwagi na fakt, że zastrzyk podawany jest domięśniowo należy zachować ostrożność u osób z zaburzeniami krzepnięcia krwi, małopłytkowością bądź przyjmujących leki przeciwzakrzepowe- istnieje u nich ryzyko wystąpienia krwawienia lub siniaków.

 

Czy osoby z obniżoną odpornością bądź przyjmujące leczenie immunosupresyjne mogą się zaszczepić?

- Tak, natomiast skuteczność szczepionki może być mniejsza.

 

Jakie działania niepożądane mogą wystąpić po szczepieniu?

- Jak po każdym innym szczepieniu mogą wystąpić działania niepożądane- mają one zwykle łagodny bądź umiarkowany przebieg i ustępują w ciągu kilku dni od podania szczepionki. Poniżej najczęściej występujące działania niepożądane:


Kiedy uzyskujemy odporność po szczepieniu?

 - Pfizer: 7 dni po przyjęciu 2 dawki

- Moderna: 14 dni po przyjęciu 2 dawki

- AstraZeneca: po 3 tygodniach od pierwszej dawki

- Janssen: 14 dni po przyjęciu szczepionki

 

 Jaka jest skuteczność szczepionki?

 - W badaniach klinicznych potwierdzono następującą skuteczność szczepionek w ochronie przed wystąpieniem objawów COVID-19:

- Pfizer/BioNTech: 95%

- Moderna: 94%

- AstraZeneca: 76%, skuteczność w ochronie przed ciężkim przebiegiem COVID-19: 100%

- Janssen: 67%, skuteczność w ochronie przed ciężkim przebiegiem COVID-19: 85%

Natomiast należy pamiętać, że mimo, że producent szczepionek: AstraZeneca oraz Janssen podaje niższą skuteczność w ochronie przed objawami COVID-19, to sama ochrona przed COVID-19 o ciężkim przebiegu z hospitalizacją włącznie wciąż jest na wysokim poziomie.

 

Jak długo utrzyma się odporność po szczepieniu?

- Na tę chwilę nie jest to wiadome. Osoby zaszczepione w badaniu klinicznym będą obserwowane przez 2 lata w celu zebrania informacji na ten temat.

 

Czy wszystkie chętne osoby mogą się zaszczepić w pierwszym wolnym terminie?

-Niestety nie, placówki medyczne nie są w stanie zaszczepić od razu wszystkich chętnych osób. W oparciu m.in. o narażenie zawodowe i grupy ryzyka zdrowotnego wyłoniono kilka etapów szczepień.

Etap 0:

- pracownicy sektora ochrony zdrowia

- pracownicy Domów Pomocy Społecznej

- pracownicy Miejskich Ośrodków Pomocy Społecznej

- Personel pomocniczy i administracyjny w placówkach medycznych oraz stacjach sanitarno-epidemiologicznych

 Etap I:

- pensjonariusze Domów Pomocy Społecznej oraz Zakładów Opiekuńczo-Leczniczych, pielęgnacyjno-opiekuńczych i innych miejsc stacjonarnego pobytu

- osoby powyżej 60 roku życia w kolejności od najstarszych

- służby mundurowe

- nauczyciele

Etap II:

- osoby w wieku poniżej 60 roku życia z chorobami przewlekłymi zwiększającymi ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19, albo w trakcie diagnostyki i leczenia, wymagającego wielokrotnego lub ciągłego kontaktu z placówkami ochrony zdrowia

- osoby bezpośrednio zapewniające funkcjonowanie podstawowej działalności państwa i narażone na zakażenie ze względu na częste kontakty społeczne

Etap III

- przedsiębiorcy i pracownicy sektorów zamkniętych na mocy rozporządzeń ws. ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii

- powszechne szczepienia pozostałej części populacji dorosłej

 

Porównanie:

Źródło:

 

https://ec.europa.eu/health/documents/community-register/2020/20201221150522/anx_150522_pl.pdf?fbclid=IwAR1ORWLWyNb7ql-ro9Tw7N646PJ901-bsnOz9E7ZCUQARMSEan7ug_lYZiA

https://www.gov.pl/web/szczepimysie/narodowy-program-szczepien-przeciw-covid-19

http://www.urpl.gov.pl/pl/urz%C4%85d/szczepionki-covid-19

https://www.ema.europa.eu/en/documents/overview/comirnaty-epar-medicine-overview_pl.pdf

https://ec.europa.eu/health/documents/community-register/2021/20210106150575/anx_150575_pl.pdf

https://www.mp.pl/szczepienia/aktualnosci/260725,szczepienia-przeciwko-covid-19-bedzie-nawet-trzy-razy-szybciej

https://ec.europa.eu/health/documents/community-register/2021/20210129150842/anx_150842_pl.pdf

https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/covid-19-vaccine-janssen

https://www.janssen.com/poland/

https://ec.europa.eu/health/documents/community-register/2021/20210311151284/anx_151284_pl.pdf

https://szczepienia.pzh.gov.pl/faq/w-jakim-czasie-po-przechorowaniu-covid-19-mozna-przeprowadzic-szczepienie/

https://www.mp.pl/szczepienia/ekspert/ekspert-covid-19/257021,szczepionki-mrna-i-wektorowe-przeciwko-covid-19-konstrukcja-i-mechanizm-dzialania

http://www.urpl.gov.pl/pl/informacja-prezesa-z-19-marca-2021-r-dotycz%C4%85ca-wynik%C3%B3w-oceny-bezpiecze%C5%84stwa-stosowania-szczepionki

https://www.oia.krakow.pl/images/2021_docs/20210224_wyklad_Borkowski.pdf

https://szczepienia.pzh.gov.pl/faq/w-jakim-czasie-po-przechorowaniu-covid-19-mozna-przeprowadzic-szczepienie/

https://www.gov.pl/web/zdrowie/komunikat-nr-4-ministra-zdrowia-w-sprawie-stosowanych-schematow-szczepien-przeciw-covid-19-preparatami-astrazeneca-pfizerbiontech-oraz-moderna

https://www.astrazeneca.com/media-centre/press-releases/2021/azd1222-us-phase-iii-primary-analysis-confirms-safety-and-efficacy.html

https://www.jnj.com/johnson-johnson-covid-19-vaccine-authorized-by-u-s-fda-for-emergency-usefirst-single-shot-vaccine-in-fight-against-global-pandemic

 

 

    
  • english version
  • BIP
pdf

go-up
Kontakt

Wojskowe Centrum Kształcenia Medycznego
6 Sierpnia 92
90-646 Łódź
tel. 261444204
fax. 261444016
wckmed@ron.mil.pl

    
  • english version
  • BIP
Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej znajdziesz w Polityce Cookies.